Unieke tentoonstelling met portretfoto’s van Angela Merkel door de jaren heen

© Deutsches Historisches Museum/Mathias Völzke

Toen in de herfst van 2021 de ambtsperiode van de Duitse bondskanselier Angela Merkel afliep, eindigde ook voor Herlinde Koelbl een wereldwijd uniek project. Dertig jaar lang had de kunstenares en fotografe een van de machtigste politici van de wereld met haar camera geportretteerd.

De eerste opname ontstond in 1991. Destijds was Merkel net minister voor Vrouwen en Jeugd (Bundesministerin für Frauen und Jugend) in het kabinet van Helmut Kohl geworden. Het laatste portret stamt uit 2021: in dit jaar eindigde Merkels zestienjarige ambtsperiode als bondskanselier.

Herlinde Koelbl heeft met buitengewoon rustige en intieme close-ups het beeld vastgelegd van een politica die met toenemende mate in de media opduikt. De carrière van Merkel was niet te voorspellen. In Duitsland waren het tot dan toe enkel mannen die de posities innamen van bondskanselier of minister van Buitenlandse Zaken. Ook voor 1949 waren alle leidende posities van de staat in handen van mannen. In de Duitse geschiedenis was zij de eerste regeringsleider.

Herlinde Koelbl: Angela Merkel, 2021 © Herlinde Koelbl

Met de tentoonstelling Herlinde Koelbl. Angela Merkel Portraits 1991-2021 kunnen bezoekers van het Deutsches Historisches Museum nog tot 5 september 2022 de etappes van Merkels politieke carrière tot het einde van haar ambtsperiode als eerste Duitse bondskanselier fotografisch volgen. Van geen andere politicus of politica bestaat een dergelijke langlopende serie portretfoto’s die een vergelijkbare carrière begeleidt.

Raphael Gross, directeur van de Stiftung Deutsches Historisches Museum: „Als historisch museum zijn wij bijzonder geïnteresseerd in deze verbazingwekkende serie over langere tijd, omdat er geen vergelijkbare vrouwelijke leidinggevende persoonlijkheid in de Duitse geschiedenis en politiek geweest is. Met Angela Merkel ontmoeten onze bezoekers een Duitse politica met een carrière die uniek is.”

Herlinde Koelbl, fotokunstenares en curator van de tentoonstelling: „De kracht en eigenzinnigheid van Angela Merkel vielen mij op, daarom heb ik haar in 1991 voor mijn fotografische serie over lange tijd uitgekozen. Ik heb haar altijd volgens een duidelijk concept gefotografeerd: hoofd, zittend, staand. Er zijn van mijn kant ook geen aanwijzingen, behalve: kijkt u mij met een open blik aan. Deze ontmoetingen waren altijd iets bijzonders. Ook bij de grote stress hield ze zich altijd aan de afspraken. Misschien heeft ze als wetenschapper de documentatie van haar eigen verandering ook als experiment gezien.”

De circa 60 portretfoto’s werden aangevuld met pregnante citaten van Merkel, audiostations en een videocollage met fragmenten uit interviews die Herlinde Koelbl van 1991 tot 1998 met Angela Merkel heeft gehouden. De antwoorden op de jaarlijkse vraag “Wat heeft u geleerd?” getuigen van Merkels ontwikkelingsproces in het door mannen gedomineerde politieke bedrijf van de jaren negentig.

Al in 199 toont het Historisches Museum de fototentoonstelling “Sporen aan de macht” waarvoor Herlinde Koelbl van 1991 tot 1998 vijftien persoonlijkheden uit de politiek, wetenschap en media herhaaldelijk had geportretteerd. Met Angela Merkel zette Koelbl de samenwerking voort. Het resultaat bestaat uit een dertigjarige kroniek van “het tijdperk Angela Merkel”.

De tentoonstelling is ook goed toegankelijk voor rolstoelgebruikers. Naast de tentoonstelling is er een gelijknamige fotoboek. Die tweetalige uitgave (Duits/Engels) kost 50 euro en is te bestellen via Taschen Verlag.

Herlinde Koelbl is een van de meest gerenommeerde Duitse fotokunstenaars. Haar omvattende werk onderscheidt zich vooral door fotografische projecten over langere tijd, vaak aangevuld met diepgaande gesprekken en video-opnames.

Voor de internationale Duitse Museumdag op 15 mei is de toegang voor deze tentoonstelling gratis. Ook op de Berlijnse Museumzondag, iedere eerste zondag van de maand, is de toegang gratis.

Deutsches Historisches Museum
“Herlinde Koelbl. Angela Merkel Portraits 1991-2021”
Unter den Linden 2
10117 Berlin
Toegang: 8 euro
Openingstijden: 10-18 uur (op donderdag tot 20 uur)
Website: www.dhm.de